Nghĩa trang hàng keo côn đảo

NGHĨA TRANG HÀNG KEO

Nghĩa trang Hàng Keo nay không còn cây keo. Rừng dương lâu năm xen lẫn cây bụi trùm lên phần lớn diện tích nghĩa trang này. Phía Lò Vôi còn trên trăm ngôi mộ lưu dấu vết, được đắp bằng những tảng san hô. Chỉ thấy hai ngôi mộ có bia là mộ ông Hồ Văn Mịch (mất ngày 12-4-1930) và Nguyễn Đình Giáp (mất năm 1934) khoảng cách giữa hai mộ đo được 141 bước chân, trong bốn năm ấy có 802 người tù đã chết Nghĩa trang hàng dương.

Trong ký ức của người tù lớp trước, Trương Văn Thoại (ở tù từ năm 1936 đến 1963) có nhắc đến nghĩa địa này. Năm 1945, sau khi được đón về đất liền, Thoại trở thành người đứng đầu quần đảo với biệt hiệu Sơn Vương để cai quản một ngàn tù thường phạm và giám thị người Việt còn lại. Theo nhiều nguồn tin từ những giám thị vốn là con cháu của những người được Nguyễn Ánh đưa ra đảo trong cuộc chạy loạn 1783,

hang-keo-con-dao

Sơn Vương tổ chức đi tìm báu vật mà Nguyễn Ánh chôn giấu. Sơn Vương đã tìm thấy 107 bộ hài cốt trong những cuộc khai quật tại khu vực Chuồng Bò. Trong hồi ký của mình, Sơn Vương gọi khu vực này là “bãi sọ người” và ông ta cho rằng đó là “nấm mồ tập thể” của những người đã tham gia cuộc khởi nghĩa tháng 6 năm 1862 ở Côn Đảo.

Sơn Vương đã cải táng 107 hài cốt tại một ngọn đồi trong khu vực Sở Chuồng Bò. Những năm gần đây, một nhà máy nước của Côn Đảo được xây dựng dưới chân đồi. Những du khách tìm đến di tích này vào năm 1992 chỉ còn thấy một góc đồi sạt lở, lấp ló trong cát bụi một vài tảng gạch vỡ mà người ta đã quây những hài cốt tập thể năm nào.

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *